Veelgestelde vragen en antwoorden

De asielzoekerscentra in Nederland zitten overvol. Er zijn dringend extra opvangplaatsen nodig. Daarom werken de 13 Zeeuwse gemeenten vanaf 2022 samen in de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders. We hebben afspraken gemaakt zodat elke gemeente hierin een aandeel levert. De gemeenteraad van Schouwen-Duiveland heeft met deze afspraken ingestemd. Eén van de afspraken is het realiseren van een noodopvang in de gemeente Schouwen-Duiveland.

Noodopvang betekent dat het tijdelijke opvang is. De noodopvang wordt ingezet als de asielzoekerscentra in Goes, Middelburg en Terneuzen vol zitten. De verwachting is dat deze noodopvang de komende jaren, vanwege het grote tekort aan opvangplaatsen, hard nodig is. De voorwaarden die de gemeenteraad aan de noodopvang heeft gesteld zijn:

• Voor een periode van maximaal 5 jaar.
• Voor 150 tot 250 personen.
• Aan de rand van Zierikzee.
• Passend in de omgeving.
• Leefbaar voor de bewoners.

De noodopvang is geen asielzoekerscentrum (azc) vanwege het tijdelijke karakter. Een azc is permanent en bedoeld voor langere opvang. Een noodopvang is eenvoudiger van opzet, met minder voorzieningen en bedoeld voor kortere opvang, totdat er een plek in een azc beschikbaar is.

• Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land zijn gevlucht zijn omdat het daar te gevaarlijk voor hen was. Bijvoorbeeld door een oorlog of geweld.
• Asielzoekers zijn vluchtelingen die asiel hebben aangevraagd in Nederland. Dat betekent dat zij hebben gevraagd of zij hier tijdelijk mogen wonen. Zij hebben daarvoor een verblijfsvergunning aangevraagd bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)(Verwijst naar een externe website). In de tijd dat zij wachten op de verblijfsvergunning, wonen zij in een asielzoekerscentrum (azc) of (crisis)noodopvang. 
• Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Deze vergunning wordt na 5 jaar meestal omgezet in een vergunning voor onbepaalde tijd. Behalve als er belangrijke redenen zijn om de vergunning in te trekken.
  De gemeente moet ervoor zorgen dat statushouders die aan hun gekoppeld zijn, een huurwoning krijgen. Dat kan soms een tijd duren. In de tijd dat zij nog geen huurwoning hebben, blijven zij in een opvanglocatie. 

Het COA(Verwijst naar een externe website) is het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Deze organisatie zorgt voor de opvang van vluchtelingen in Nederland. Het COA moet een vluchteling onderdak geven vanaf het moment dat deze asiel aanvraagt. De wet COA bepaalt dat het COA onderdak moet blijven geven totdat de asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Of totdat deze Nederland moet verlaten.

Een belangrijke reden is dat er in de asielzoekerscentra veel statushouders wonen. Dat zijn mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij moeten eigenlijk naar een huurwoning toe. Maar er zijn te weinig huurwoningen in Nederland. Daarom blijven zij langer in het asielzoekerscentrum en is er geen plaats voor nieuwe mensen.

Al voordat er sprake was van de komst van een Spreidingswet hebben de 13 gemeenten en provincie Zeeland een Zeeuwse aanpak opgesteld. De gemeenten hebben hierin afspraken gemaakt om gezamenlijk te voldoen aan de opgave voor opvangplekken in Zeeland. De nood aan opvangplekken is en blijft nog steeds hoog. De Zeeuwse gemeenten houden zich daarom aan de afspraken uit de Zeeuwse aanpak.

De noodopvang komt op perceel N161 aan de Nieuwe Koolweg in Zierikzee.

De locatie is groot genoeg om 250 mensen op te vangen. Ook ligt het aan de rand van Zierikzee en dichtbij alle voorzieningen, zoals openbaar vervoer, onderwijs en winkels. 

De gemeenteraad heeft in de vergadering van 12 december 2024 het Definitief Ontwerp vastgesteld. Deze is hier te bekijken. Dit ontwerp is gemaakt door het COA in nauwe samenspraak met de gemeente. Om tot dit Definitief Ontwerp te komen, is tijdens meerdere bijeenkomsten gesproken met betrokken inwoners en ondernemers. Het COA heeft tips en opmerkingen zoveel mogelijk meegenomen in het Definitief Ontwerp.

De noodopvang blijft voor een periode van maximaal 5 jaar.

Een noodopvang biedt basisvoorzieningen aan asielzoekers, zoals slaapruimtes, sanitair, kookgelegenheden, sport- en speelgelegenheden en medische zorg. Daarnaast worden er ook educatieve en recreatieve activiteiten georganiseerd om de bewoners te ondersteunen en te laten integreren. De bewoners van de noodopvang mogen ook vrijwilligerswerk doen en indien mogelijk ook betaald werk.

De verantwoordelijkheid voor de bouw en exploitatie van de noodopvang ligt bij het COA.

Onder Wat zijn de volgende stappen? vindt u het tijdspad dat is opgesteld door gemeente en het COA. Als alles volgens planning verloopt, kunnen de bewoners in het 1^e kwartaal van 2026 hun intrek nemen in de noodopvang. 

Alle vluchtelingen die Nederland binnenkomen, moeten eerst langs de AVIM en de IND. Die checken hun identiteit en registreren hen. De AVIM(Verwijst naar een externe website) is de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel. De IND(Verwijst naar een externe website) is de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Als dat nodig, doet de Koninklijke Marechaussee(Verwijst naar een externe website) extra onderzoek naar hun documenten en achtergrond. Daarnaast krijgen de vluchtelingen een medische intake en zo nodig een tbc-controle.

De Zeeuwse gemeenten hebben afspraken gemaakt over de verdeling van taken voor de opvang van vluchtelingen. Het gaat om de asielopgave en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Gemeente Schouwen-Duiveland heeft afgesproken om voor 250 asielzoekers een tijdelijke noodopvang te realiseren. Dit aantal is in onderlinge samenspraak tussen de Zeeuwse gemeenten bepaald.

Het gaat om mensen met verschillende leeftijden uit verschillende landen. Alleenstaande volwassenen, maar ook kinderen en gezinnen. Mensen zitten in verschillende fases van hun asielprocedure. Omdat er te weinig doorstroom is naar reguliere woningen, verblijven ook steeds meer statushouders in een opvanglocatie. De groep verandert steeds. Het is daarom niet mogelijk om te zeggen wie er precies naar Zierikzee komen. Het COA doet zijn best om tot een goede mix van bewoners te komen. Op de website van het COA staat meer informatie over de verschillende groepen mensen die nu in de opvangcentra verblijven, zodat u een beter beeld krijgt van de mogelijke samenstelling: Personen in de opvang van het COA(Verwijst naar een externe website).

De gemeente heeft hier geen rol in. Het COA maakt zelf geen onderscheid in doelgroepen. Op de website van het COA staat hierover het volgende: “Doelgroepbeperking in de ene gemeente heeft effect op de samenstelling van bewoners in een andere gemeente. Onze ervaring is dat een evenwichtige samenstelling met verschillende doelgroepen de leefbaarheid op alle locaties vergroot. Het COA maakt daarom geen onderscheid in de bewonerssamenstelling op opvanglocaties en verdeelt verschillende groepen evenredig.”

Oekraïense vluchtelingen vallen onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Ze kunnen hier blijven totdat deze regeling stopt. Ze hoeven geen asiel aan te vragen. Maar ze mogen dat wel. Oekraïense vluchtelingen die asiel hebben aangevraagd, kunnen in de noodopvang komen wonen. Oekraïense vluchtelingen die geen asiel hebben aangevraagd, worden opgevangen op andere locaties. De gemeente organiseert die opvang.

Nee. De opvang in Zierikzee wordt geregeld door het COA, een landelijke organisatie. De gemeente krijgt geen inkomsten per asielzoeker. Het uitgangspunt is dat de opvang voor de gemeente budgetneutraal is. Wel ontvangt de gemeente een vergoeding om extra kosten te dekken:

• Faciliteitenbijdrage: de gemeente krijgt € 18,15 per opgevangen asielzoeker per maand. Bij 250 opvangplekken is dat ongeveer € 54.444 per jaar. Dit geld is bedoeld om de leefbaarheid en voorzieningen in de omgeving te ondersteunen.
• Vergoeding voor OZB: normaal betaalt een huishouden onroerendezaakbelasting (OZB). Voor opvanglocaties is dat niet zo. Daarom krijgt de gemeente hiervoor een compensatie.
• Andere regelingen: er zijn nog aanvullende vergoedingen. Die staan op de website van het COA: Financiële regelingen voor gemeenten.(Verwijst naar een externe website)

De mensen die in de noodopvang wonen, mogen zich vrij bewegen, net als Nederlanders. Ze mogen dus buiten wandelen, fietsen, reizen etcetera. Wel moeten volwassen bewoners zich elke week melden. Ook moeten ze zich houden aan de huisregels(Verwijst naar een externe website) van het COA. En ze krijgen uitleg over hun rechten en plichten, en over hoe we in Nederland met elkaar omgaan.

De bewoners moeten hun verblijfsruimte zelf schoonhouden. De kinderen gaan naar school. Daarnaast hebben de bewoners gesprekken met bijvoorbeeld de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en VluchtelingenWerk. Ook volgen de bewoners speciale programma’s om zich voor te bereiden op hun toekomst. Dat kan op de locatie zelf zijn of daarbuiten. Sommige bewoners doen vrijwilligerswerk of betaald werk(Verwijst naar een externe website). Dat laatste kan alleen onder bepaalde voorwaarden. Daarnaast werkt het COA samen met organisaties in de omgeving aan extra activiteiten voor de bewoners.

De kinderen gaan naar speciale klassen: het Taal Expertise Centrum (TEC) in Zierikzee en de Internationale Schakelklas (ISK) in Middelburg of Middelharnis.

Asielzoekers hebben recht op medische zorg. Het COA faciliteert medische zorg, zoals een huisarts, op de locatie zelf. Het COA is verantwoordelijk voor het organiseren en financieren van de zorg aan asielzoekers.

Wij vinden veiligheid een belangrijk thema. Daarom hebben we samen met het COA en de politie een veiligheidsplan opgesteld. Bij het opstellen van het plan zijn ook de wijkraad Hart van Poortambacht, bedrijven aan de Grevelingenstraat en bewoners van de Boerenweg betrokken. Het plan bevat afspraken en maatregelen om problemen te voorkomen of op te lossen. Ook is vastgelegd wat er moet gebeuren bij een noodsituatie.

Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid op en rond de opvanglocatie. Daarvoor werkt het COA samen met beveiligingsorganisatie Trigion. Tussen 8.00 uur en 22.00 uur zijn er medewerkers van het COA op de locatie aanwezig. Daarnaast zijn er 24 uur per dag, 7 dagen in de week, beveiligers op de locatie. Als dat nodig is, is er contact tussen het COA en de politie.

De gemeente handhaaft zoals in alle andere situaties. De politie zal dit ook doen. De locatie wordt meegenomen in de reguliere rondes die handhaving uitvoert.

De bewoners van de noodopvang krijgen begeleiding en voorlichting over onderwerpen zoals veiligheid. Ook leren zij hoe wij in Nederland met elkaar omgaan.

Het tijdpad hebben we opgenomen onder Wat zijn de volgende stappen?

De crisisnoodopvang aan de Grachtweg is op 31 december 2024 gesloten.

Na de periode van maximaal 5 jaar wordt het terrein weer vrijgemaakt van bebouwing. De plek blijft een agrarisch gebied. De plannen hiervoor staan in de concept Gebiedsvisie Noordwest Zierikzee. Meer informatie over de gebiedsvisie vindt u op: programmazierikzee.nl/concept-gebiedsvisie-zierikzee-noordwest(Verwijst naar een externe website).

Op 12 december 2024 is het Definitief Ontwerp door de gemeenteraad vastgesteld. Inspreken was mogelijk tijdens de raadscommissie Ruimte en Economie op 25 november 2024. 

U kunt geen bezwaar maken tegen het voornemen van COA om op deze locatie een noodopvang te ontwikkelen. U kunt ook geen bezwaar meer maken tegen de omgevingsvergunning. Deze is in mei 2025 verleend. Er kon bezwaar ingediend worden tot 7 juli 2025.

Als u van mening bent dat uw huis minder waard wordt door de komst van de noodopvang, kunt u vragen om een financiële tegemoetkoming. Dit heet nadeelcompensatie (voorheen planschade). Nadeelcompensatie kan worden aangevraagd nadat een omgevingsvergunning is afgegeven.          

De gemeente behandelt een aanvraag tot nadeelcompensatie niet zelf. Dat doet een onafhankelijk, gespecialiseerd bureau. Het bureau onderzoekt of er inderdaad recht is op nadeelcompensatie en om welk bedrag het gaat. Zo beoordeelt het bureau of de waarde van een (aangrenzende) woning daalt als gevolg van een bestemmingsplanwijziging die de gemeente doorvoert.

Lees hier meer over nadeelcompensatie.

We hebben we de inwoners en bedrijven met een woning of bedrijf direct aangrenzend aan de beoogde locatie voor de noodopvang in mei 2024 geïnformeerd tijdens een informatiebijeenkomst. Wij zijn en blijven in contact met deze direct omwonenden en bedrijven.

Inwoners van de omliggende wijken en andere geïnteresseerden hebben we uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst over het concept Voorlopig Ontwerp in september 2024. Er volgden nog meer bijeenkomsten over verschillende thema’s, zoals veiligheid (oktober 2024) en integratie en dagbesteding (maart 2025). Ook was er een bijeenkomst voor bedrijven in oktober 2024. In december 2025 is er nog een informatiebijeenkomst. De data voor deze bijeenkomsten maken we steeds bekend op onze website, social media en de gemeenterubriek in de Wereldregio.

Wilt u meer informatie ontvangen en op de hoogte blijven van de voortgang? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.

In opvanglocaties voor vluchtelingen zijn veel vrijwilligers actief. Daar is het COA erg blij mee. In deze nieuwe opvanglocatie kan dat waarschijnlijk ook. Als duidelijk is hoe u kunt helpen, laten we dat op deze website weten.

Totdat de locatie opengaat, kunt u met vragen en opmerkingen terecht bij de gemeente. Zodra de locatie open is, kunt u de medewerkers van de locatie zelf bellen en mailen. Dat kan 24 uur per dag, 7 dagen per week. Zodra het telefoonnummer en e-mailadres bekend zijn, laten wij dat weten. Ook maakt het COA dan een locatiepagina aan op coa.nl(Verwijst naar een externe website) met alle contactgegevens.

U kunt uw vraag stellen via Vraag aan de gemeente.