Veelgestelde vragen en antwoorden
1. Waarom een noodopvang?
De asielzoekerscentra in Nederland zitten overvol. Er zijn dringend extra opvangplaatsen nodig. Daarom werken de 13 Zeeuwse gemeenten vanaf 2022 samen in de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders. We hebben afspraken gemaakt zodat elke gemeente hierin een aandeel levert. De gemeenteraad van Schouwen-Duiveland heeft met deze afspraken ingestemd. Eén van de afspraken is het realiseren van een noodopvang in de gemeente Schouwen-Duiveland.
Noodopvang betekent dat het tijdelijke opvang is. De noodopvang wordt ingezet als de asielzoekerscentra vol zitten. De verwachting is dat deze noodopvang de komende jaren, vanwege het grote tekort aan opvangplaatsen, hard nodig is. De voorwaarden die de gemeenteraad aan de noodopvang heeft gesteld zijn:
- Voor een periode van maximaal 5 jaar.
- Voor 150 tot 250 personen.
- Aan de rand van Zierikzee.
- Passend in de omgeving.
- Leefbaar voor de bewoners.
De noodopvang is geen asielzoekerscentrum (azc) vanwege het tijdelijke karakter. Een azc is permanent en bedoeld voor langere opvang. Een noodopvang is eenvoudiger van opzet, met minder voorzieningen en bedoeld voor kortere opvang, totdat er een plek in een azc beschikbaar is.
- Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land zijn gevlucht zijn omdat het daar te gevaarlijk voor hen was. Bijvoorbeeld door een oorlog of geweld.
- Asielzoekers zijn vluchtelingen die asiel hebben aangevraagd in Nederland. Dat betekent dat zij hebben gevraagd of zij hier tijdelijk mogen wonen. Zij hebben daarvoor een verblijfsvergunning aangevraagd bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)(Verwijst naar een externe website). In de tijd dat zij wachten op de verblijfsvergunning, wonen zij in een asielzoekerscentrum (azc) of (crisis)noodopvang.
- Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Deze vergunning wordt na 5 jaar meestal omgezet in een vergunning voor onbepaalde tijd. Behalve als er belangrijke redenen zijn om de vergunning in te trekken.
De gemeente moet ervoor zorgen dat statushouders die aan hun gekoppeld zijn, een huurwoning krijgen. Dat kan soms een tijd duren. In de tijd dat zij nog geen huurwoning hebben, blijven zij in een opvanglocatie.
Het COA(Verwijst naar een externe website) is het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Deze organisatie zorgt voor de opvang van vluchtelingen in Nederland. Het COA moet een vluchteling onderdak geven vanaf het moment dat deze asiel aanvraagt. De wet COA bepaalt dat het COA onderdak moet blijven geven totdat de asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Of totdat deze Nederland moet verlaten.
Een belangrijke reden is dat er in de asielzoekerscentra veel statushouders wonen. Dat zijn mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij moeten eigenlijk naar een huurwoning toe. Maar er zijn te weinig huurwoningen in Nederland. Daarom blijven zij langer in het asielzoekerscentrum en is er geen plaats voor nieuwe mensen.
2. De bouw van de noodopvang
De locatie is groot genoeg om 250 mensen op te vangen. Ook ligt het aan de rand van Zierikzee en dichtbij alle voorzieningen, zoals openbaar vervoer, onderwijs en winkels.
De verantwoordelijkheid voor de bouw en exploitatie van de noodopvang ligt bij het COA.
Het COA heeft eerst onderzoek gedaan naar de bodem(opbouw). Uit dat onderzoek bleek dat heien nodig was. Zo blijven de gebouwen de komende 5 jaar stevig staan. Het COA huurt de gebouwen van een andere partij. Die partij heeft toestemming gegeven voor het heien.
Voor de vergunning heeft het COA berekend hoeveel stikstof vrijkomt. De uitkomst liet zien dat extra uitleg nodig was (ecologische onderbouwing). Daarom is aanvullend onderzocht of er voor de natuur schade kan ontstaan door stikstof. Uit dat onderzoek blijkt dat er geen grote negatieve gevolgen zijn. Op basis hiervan kon de gemeente de omgevingsvergunning verlenen. De provincie Zeeland is bevoegd gezag voor controle op stikstofuitstoot (bijvoorbeeld bij gebruik van machines).
Overigens heeft de provincie Zeeland op 12 januari 2026 een gedoogbeschikking afgegeven aan het COA om gedurende maximaal 6 maanden 2 aggregaten (en een 3e als reserve) te gebruiken ten behoeve van de stroomvoorziening. Dit in afwachting van de aanleg van elektrakabels.
3. Wanneer en hoe lang?
Op maandag 19 januari 2026 zijn de eerste mensen in de noodopvang komen wonen.
De noodopvang blijft voor een periode van maximaal 5 jaar.
Na de periode van maximaal 5 jaar wordt het terrein weer vrijgemaakt van bebouwing. De plek blijft een agrarisch gebied. De plannen hiervoor staan in de concept Gebiedsvisie Noordwest Zierikzee.
4. Wie wonen er in de noodopvang?
De Zeeuwse gemeenten hebben afspraken gemaakt over de verdeling van taken voor de opvang van vluchtelingen. Het gaat om de asielopgave en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Gemeente Schouwen-Duiveland heeft afgesproken om voor 250 asielzoekers een tijdelijke noodopvang te realiseren. Dit aantal is in onderlinge samenspraak tussen de Zeeuwse gemeenten bepaald.
Het gaat om mensen met verschillende leeftijden uit verschillende landen. Alleenstaande volwassenen, maar ook kinderen en gezinnen. Mensen zitten in verschillende fases van hun asielprocedure. Omdat er te weinig doorstroom is naar reguliere woningen, verblijven ook steeds meer statushouders in een opvanglocatie.
Er zijn mensen naar Zierikzee gekomen die tijdelijk in een gemeentelijke opvanglocatie in Tholen hebben gewoond. Dit was een oud schoolgebouw. Verder komen mensen vooral uit Ter Apel en Zevenaar. De behoefte aan opvangplekken in Nederland is onverminderd groot.
De gemeente heeft hier geen rol in. Het COA maakt zelf geen onderscheid in doelgroepen. Wat wel duidelijk is, is dat er geen alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv’ers) in de noodopvang komen wonen. Deze groep heeft andere voorzieningen nodig.
Oekraïense vluchtelingen vallen onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Zij worden opgevangen op andere locaties. De gemeente organiseert die opvang. De overheid werkt aan een nieuwe regeling voor als de RTB stopt. De planning is dat deze regeling op 4 maart 2027 in gaat. Oekraïense vluchtelingen die geen gebruik willen maken van de regeling, kunnen in Nederland asiel aanvragen. Oekraïense vluchtelingen die vanaf 2027 asiel aanvragen, kunnen in de noodopvang komen wonen. Oekraïense vluchtelingen die geen asiel aanvragen, worden opgevangen op andere locaties. De gemeente organiseert die opvang.
Alle vluchtelingen die Nederland binnenkomen, moeten eerst langs de AVIM en de IND. Die checken hun identiteit en registreren hen. De AVIM(Verwijst naar een externe website) is de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel. De IND(Verwijst naar een externe website) is de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Als dat nodig, doet de Koninklijke Marechaussee(Verwijst naar een externe website) extra onderzoek naar hun documenten en achtergrond. Daarnaast krijgen de vluchtelingen een medische intake en zo nodig een tbc-controle.
5. Dagelijks leven en voorzieningen
Een noodopvang biedt basisvoorzieningen aan asielzoekers, zoals slaapruimtes, sanitair, kookgelegenheden, sport- en speelgelegenheden en medische zorg. Daarnaast worden er ook educatieve activiteiten (denk aan taalles) en recreatieve activiteiten georganiseerd om de bewoners te ondersteunen en te laten integreren. De bewoners van de noodopvang mogen ook vrijwilligerswerk doen en indien mogelijk ook betaald werk.
De mensen die in de noodopvang wonen, mogen zich vrij bewegen, net als Nederlanders. Ze mogen dus buiten wandelen, fietsen, reizen etcetera. Wel moeten volwassen bewoners zich elke week melden. Ook moeten ze zich houden aan de huisregels(Verwijst naar een externe website) van het COA. En ze krijgen uitleg over hun rechten en plichten, en over hoe we in Nederland met elkaar omgaan.
De bewoners moeten hun verblijfsruimte zelf schoonhouden. De kinderen gaan naar school. Daarnaast hebben de bewoners gesprekken met bijvoorbeeld de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en VluchtelingenWerk. Ook volgen de bewoners speciale programma’s om zich voor te bereiden op hun toekomst. Dat kan op de locatie zelf zijn of daarbuiten. Sommige bewoners doen vrijwilligerswerk of betaald werk(Verwijst naar een externe website). Dat laatste kan alleen onder bepaalde voorwaarden. Daarnaast werkt het COA samen met organisaties in de omgeving aan extra activiteiten voor de bewoners.
Het is belangrijk dat bewoners zo snel mogelijk actief zijn in de samenleving. Dit draagt bij aan een zinvolle dagbesteding van asielzoekers. Daarom is er een Meedoenbalie waar bewoners zich kunnen aanmelden voor activiteiten als vrijwilligerswerk, sport, recreatie en als dat mogelijk is betaald werken.
De kinderen gaan naar speciale klassen: het Taal Expertise Centrum (TEC) in Zierikzee en de Internationale Schakelklas (ISK) in Goes, Middelburg of Middelharnis.
Asielzoekers hebben recht op medische zorg. Het COA faciliteert medische zorg, zoals een huisarts, op de locatie zelf. Het COA is verantwoordelijk voor het organiseren en financieren van de zorg aan asielzoekers.
6. Veiligheid en leefbaarheid
Wij vinden veiligheid een belangrijk thema. Daarom hebben de gemeente, het COA en de politie samen een veiligheidsplan opgesteld. Bij het opstellen van het plan zijn ook de wijkraad Hart van Poortambacht, bedrijven aan de Grevelingenstraat en bewoners van de Boerenweg betrokken. Het plan bevat afspraken en maatregelen om problemen te voorkomen of op te lossen. Ook is vastgelegd wat er moet gebeuren bij een noodsituatie.
Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid op en rond de opvanglocatie. Daarvoor werkt het COA samen met beveiligingsorganisatie Trigion. Tussen 8.00 uur en 22.00 uur zijn er medewerkers van het COA op de locatie aanwezig. Daarnaast zijn er 24 uur per dag, 7 dagen in de week, beveiligers op de locatie. Op de website van het COA(Verwijst naar een externe website) staat het telefoonnummer van de beveiliging dat u kunt bellen als u een melding, klacht of vraagt hebt. Als dat nodig is, is er contact tussen het COA en de politie.
De gemeente handhaaft zoals in alle andere situaties. De politie zal dit ook doen. De locatie wordt meegenomen in de reguliere rondes die handhaving uitvoert.
De bewoners van de noodopvang krijgen begeleiding en voorlichting over onderwerpen zoals veiligheid. Ook leren zij hoe wij in Nederland met elkaar omgaan.
Er is een contactkaart waarop de contactgegevens vermeld staan van politie, COA en gemeente. Hierop staat wie inwoners waarvoor moeten bellen bij meldingen, vragen of klachten.
7. Geld en kosten
Nee. De opvang in Zierikzee wordt geregeld door het COA, een landelijke organisatie. De gemeente krijgt geen inkomsten per asielzoeker. Het uitgangspunt is dat de opvang voor de gemeente budgetneutraal is. Wel ontvangt de gemeente een vergoeding om extra kosten te dekken:
- Faciliteitenbijdrage: de gemeente krijgt € 18,15 per opgevangen asielzoeker per maand. Bij 250 opvangplekken is dat ongeveer € 54.444 per jaar. Dit geld is bedoeld om de leefbaarheid en voorzieningen in de omgeving te ondersteunen.
- Vergoeding voor OZB: normaal betaalt een huishouden onroerendezaakbelasting (OZB). Voor opvanglocaties is dat niet zo. Daarom krijgt de gemeente hiervoor een compensatie.
- Andere regelingen: er zijn nog aanvullende vergoedingen. Die staan op de website van het COA: Financiële regelingen voor gemeenten.(Verwijst naar een externe website)
8. Meepraten en bezwaar
Dat is niet meer mogelijk. Op 12 december 2024 is het Definitief Ontwerp door de gemeenteraad vastgesteld. Inspreken was mogelijk tijdens de raadscommissie Ruimte en Economie op 25 november 2024.
U kunt geen bezwaar maken tegen het realiseren van de noodopvang op deze locatie door het COA. U kunt ook geen bezwaar meer maken tegen de omgevingsvergunning. Deze is in mei 2025 verleend. Er kon bezwaar ingediend worden tot 7 juli 2025.
We hebben de inwoners en bedrijven met een woning of bedrijf direct aangrenzend aan de noodopvang in mei 2024 geïnformeerd tijdens een informatiebijeenkomst. Wij zijn en blijven in contact met deze direct omwonenden en bedrijven.
Inwoners van de omliggende wijken en andere geïnteresseerden hebben we uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst over het ontwerp in september 2024. Er volgden nog meer bijeenkomsten over verschillende thema’s, zoals veiligheid (oktober 2024) en integratie en dagbesteding (maart 2025). Ook was er een bijeenkomst voor bedrijven in oktober 2024. Vlak voor de opening, in januari 2026, was de vijfde openbare bijeenkomst bij de noodopvang. De data voor deze bijeenkomsten hebben we steeds bekendgemaakt op onze website, social media, via de nieuwsbrief, pers en de gemeenterubriek in de Wereldregio. Direct omwonenden en aangrenzende bedrijven hebben steeds een persoonlijke uitnodiging ontvangen per brief.
Ook is er vanaf augustus 2024 een nieuwsbrief verschenen. De nieuwsbrieven zijn terug te vinden op deze pagina. Ook is er meer achtergrondinformatie over de noodopvang te vinden op onze website.
Op de website van het COA(Verwijst naar een externe website) staat alle informatie over deze locatie en belangrijke telefoonnummers.
9. Helpen en contact
In opvanglocaties zijn veel vrijwilligers actief. Daar is het COA erg blij mee. In de opvanglocatie kan dat ook. Inwoners die interesse hebben om als vrijwilliger iets te betekenen, kunnen zich aanmelden via mlzzierikzeewonen@coa.nl(Verwijst naar een e-mailadres). Een medewerker van de locatie neemt dan contact op en samen worden de mogelijkheden bekeken. Wilt u kleding doneren, dan kan dat via de inzamelpunten van het Leger des Heils(Verwijst naar een externe website).
Het COA, gemeente en politie hebben samen een contactkaart opgesteld met belangrijke contactgegevens. U kunt hier precies zien wie u waarvoor kunt bellen, mailen of appen.