GroenLinks-PvdA

Met trots presenteren wij het gezamenlijke verkiezingsprogramma van GroenLinks en de Partij van de Arbeid voor Schouwen-Duiveland. Dit programma is het resultaat van een hechte en constructieve samenwerking tussen beide partijen, die hun krachten hebben gebundeld om samen te werken aan een eerlijke, sociale en duurzame toekomst voor ons eiland.

In een tijd waarin verschillen vaak worden uitvergroot, kiezen wij bewust voor verbinding. Wij geloven dat vooruitgang alleen mogelijk is als we elkaar vasthouden in plaats van loslaten. GroenLinks en de Partij van de Arbeid staan naast iedereen die streeft naar een samenleving waarin ieder mens meetelt, zich kan ontplooien en naar vermogen kan bijdragen. Vooruitgang mag alleen nooit ten koste gaan van elkaar of van de aarde: we beschermen onze natuur, versterken de biodiversiteit en kiezen voor schonere lucht en schoon water.

Ons uitgangspunt is helder: welzijn, duurzaamheid en solidariteit vormen de basis van ons beleid. We willen investeren in toegankelijke zorg, goed onderwijs, betaalbare en duurzame woningen, een sterke lokale economie en een leefomgeving waarin natuur en mens in balans zijn. Dat betekent: bouwen aan vitale dorpen, goede voorzieningen en eerlijke kansen voor iedereen – ongeacht leeftijd, achtergrond of inkomen.

Ook de komende jaren willen wij bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen om deze doelen te realiseren. Wij zien het als onze taak om te werken aan een gemeenschap die toekomstbestendig is, waar we zuinig omgaan met onze leefomgeving en waar iedereen de kans krijgt om mee te doen.

Samen staan wij voor een sterk, sociaal en groen Schouwen-Duiveland. Een eiland waar we met recht trots op kunnen zijn.

Namens de besturen van
GroenLinks en Partij van de Arbeid
Aart Blok en Piet Polderman
 

Op ons eiland draait het om samenleven. Niemand staat er alleen voor. Als GroenLinks-PvdA geloven we in een gemeenschap waarin iedereen telt ongeacht achtergrond, geloof, beperking, leeftijd of geaardheid.

Samenleving en natuur zijn voor ons onlosmakelijk verbonden: een gezonde leefomgeving draagt bij aan mentale veerkracht, leefbaarheid en onderlinge verbondenheid.

Inclusie is geen ideaal op papier, maar een dagelijkse praktijk waarin sociale samenhang en welzijn centraal staan. We bouwen aan een gemeenschap die vertrouwen en gelijkwaardigheid ademt, zodat iedereen groeit en zijn plek vindt.

We zorgen dat in alle kernen en wijken ontmoetingsplekken zoals dorpshuizen, gemeenschapshuizen en buurtcentra behouden blijven en versterken ze als centrale plekken van verbinding. Dorpsmaaltijden, gezamenlijke tuinen, sport en muziekworkshops zijn voorbeelden van activiteiten die mensen samenbrengen. Voor mensen met een beperking zorgen we dat de horeca, het openbaar vervoer en publieke ruimtes toegankelijk zijn, ondersteund door de Lokale Inclusie Agenda. De wijken maken we dementievriendelijk en de straten groen, rustig en veilig voor iedereen. Initiatieven zoals Schouwen-Duiveland Vitaal zetten we voort en koppelen we aan mentale gezondheid, leefstijl en sociale samenhang. We ondersteunen sportverenigingen zodat ze beschikken over goede faciliteiten.

Het sociaal domein is een vangnet, en ook een manier om mensen veerkrachtig en weerbaar te maken. De menselijke maat is de norm, we gaan uit van wat mensen aankunnen en zorgen met instellingen als De Zuidhoek, het Gors dat mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een betekenisvolle invulling kunnen geven aan hun leven. We stimuleren hierbij uitwisseling en contacten met ondernemers, verenigingen en culturele instellingen.

We zetten ons actief in tegen alle vormen van discriminatie: racisme, islamofobie, antisemitisme, LHBTIQ+-haat en uitsluiting. Coming Out Day vieren we met het hijsen van de regenboogvlag en we maken acceptatie zichtbaar via regenboogbankjes, ambassadeurs op scholen en sportclubs, daarnaast stimuleren we zorginstellingen om zich aan te sluiten bij de Roze Loper. Ook zetten we ons in tegen huiselijk geweld, met extra investering in Veilig Thuis om zo de bestaande wachtlijsten weg te werken en meer aandacht voor preventie en signalering van femicide te bewerkstelligen. Schouwen-Duiveland doet hiervoor mee aan de wereldwijde campagne Orange the World en laat jaarlijks de bijbehorende vlag wapperen.

Vluchtelingen en statushouders worden gastvrij op ons eiland opgevangen. We zijn er trots op dat we als gemeenteraad eensgezind ingestemd hebben met het realiseren van een noodopvanglocatie in Zierikzee en dat er modulaire woningen gebouwd worden voor Oekraïense ontheemden (mensen die door de oorlog met Rusland Oekraïne ontvlucht zijn). Deze nieuwe inwoners heten we welkom en we nodigen hen uit om volwaardig deel te worden van onze samenleving, met snelle begeleiding naar werk of opleiding. Voorzieningen als taalles, jobcoaching en dagactiviteiten voor nieuwkomers maken we ook toegankelijk voor de rest van de buurt. We houden grip op asiel en omarmen het in 2026 in te voeren Europese migratiepact.

We betrekken inwoners actief bij de totstandkoming van beleid en raadsvoorstellen, onder andere via burgerberaad en een digitaal platform (Denk mee), zodat het denken en doen van onze gemeenschap centraal staat. In raadsvoorstellen wordt aangegeven welke vorm van participatie is gekozen en wat de resultaten daarvan waren. Niemand hoeft aan de kant te staan, iedereen doet mee.

Helaas leven nog steeds mensen in armoede. We zetten in op continue ondersteuning zodat iedereen kan meedoen in de samenleving: gratis Openbaar Vervoer, hulp bij financiële urgente noden via SUN-noodhulp, etc.

Op Schouwen-Duiveland leven we met het water, de wind en de bodem. Juist omdat wij als GroenLinks-PvdA zo verbonden zijn met onze natuurlijke omgeving, voelen we het belang om daar verantwoord mee om te gaan.

Klimaatverandering is geen abstract gegeven, maar merkbaar in periodes van droogte, zoute kwel in de landbouw en wateroverlast bij hevige buien. We willen niet méér nemen dan onze aarde kan geven. Daarom kiezen we voor een samenleving die circulair denkt en lokaal handelt, waarin we samen zorgen voor een gezonde leefomgeving — voor onszelf en voor de generaties die na ons komen.

We passen onze openbare ruimte aan om het eiland klimaatbestendig te maken. In woonwijken planten we meer bomen, vergroenen we schoolpleinen en vervangen we steen door groen. Hemelwater wordt lokaal opgevangen met regentonnen en wadi’s om het riool te ontlasten.

Naast klimaatadaptatie zien we ook onze rol om klimaatverandering tegen te gaan door onze CO2-uitstoot te beperken. Hiervoor zetten we ons volop in op de energietransitie, waarbij we ervan uitgaan dat iedereen mee kan doen. Zonnepanelen komen op alle geschikte daken, grotere parkeerplaatsen zoals het transferium in Renesse en Havenpoort in Zierikzee worden overkapt met zonnedaken, en bij nieuwbouw is ‘nul op de meter’ het uitgangspunt. Ook wordt energie beter opgeslagen voor momenten waarop het nodig is. Middels collectieve energieprojecten en buurtbatterijen maken we inwoners en ondernemers mede-eigenaar van hun energievoorziening.

We beschermen onze natuur en biodiversiteit actief en met respect. De natuurgebieden op ons eiland worden viaakkerranden, bermen en waterlopen verbonden en versterkt — We ondersteunen boeren die biodiversiteit behouden en uitbreiden. Het gebruik van pesticiden brengen we terug en wordt verboden rondom kernen en natuurgebieden en we streven naar ecologisch maaibeheer en meer inheemse beplanting.

De luchtkwaliteit wordt verbeterd door het stimuleren van openbaar vervoer en fietsen onder bewoners en bezoekers. Daarnaast wordt de stookwijzer gehanteerd en worden de gevolgen van houtstook voor de gezondheid onder de aandacht gebracht. Het gebruik van houtstook wordt uitgesloten in nieuwbouwprojecten.

Oud en nieuw blijft een mooi feest; ondanks het vuurwerkverbod denken we graag mee over alternatieve lichtshows.

We investeren in slimme, natuurvriendelijke straatverlichting. We zetten stappen voor afvalreductie, door onze inwoners te wijzen op herbruikbare alternatieven; denk aan wasbare luiers en minder milieubelastende menstruatie- en incontinentiemiddelen.

We zien repaircafé’s en ruilwinkels als een waardevolle toevoeging van lokale activiteiten die verbinden en een antwoord zijn in de wegwerpmaatschappij .

We pleiten voor het verwijderen van staalslakken bij de Schelphoek en laten de munitiestortplaats bij Zierikzee actief monitoren.

In gesprek met Rijkswaterstaat dringen we aan op verbeterde waterkwaliteit in Grevelingen en Oosterschelde, met concrete acties zoals het openen van de Flakkeese spuisluis en het doorlaatmiddel in de Brouwersdam en verbinding met de Noordzee.

Op Schouwen-Duiveland gunnen we iedereen een veilige, gezonde en betaalbare plek om te wonen. GroenLinks-PvdA ziet wonen als een basisrecht en fundament van onze samenleving: wie goed woont, kan zich ontwikkelen, verbinden en bijdragen. In een tijd van woningnood kiezen wij voor samenwerking, creativiteit en solidariteit.

De komende jaren zorgen we voor meer woningen in elke kern, met bijzondere aandacht voor starters, ouderen, alleenstaanden en gezinnen, waarbij we uitgaan van minstens 30% sociale woningbouw. We bouwen levensloopbestendig, betaalbaar en duurzaam met ruimte voor bijzondere woonvormen zoals tiny houses, woonhofjes en modulaire woningen. Bij nieuwbouw zorgen we standaard voor goede ontsluiting voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.

Daarbij zetten we nadrukkelijk in op doorstroming: we realiseren primair betaalbare, levensloopbestendige appartementen voor ouderen, waarvan veruit het merendeel niet grondgebonden en maximaal vijf woonlagen hoog met ruimte voor groen in en rondom het gebouw en passend in natuur en omgeving. Hierdoor komt de verhuisketen op gang, waardoor ook starters sneller een betaalbare woning vinden. Ouderen die niet willen
verhuizen, zullen we ondersteunen om dit mogelijk te maken.

Bouwen gebeurt met biobased materialen, woningen zijn gasvrij en zijn zonder houtgestookte verwarming.

In Nieuwerkerk komt een nieuwe groeikern, en langs de as Zierikzee–Bruinisse stimuleren we woningbouw. We zijn overigens geen voorstander van het verbreden van de Midden Zeelandroute tot een 4-baans weg. Bij de Midden Zeelandroute moet zeker ook gedacht worden aan snelle, schone en comfortabele openbaarvervoerverbindingen bijvoorbeeld per lightrail. De weg dient zoveel mogelijk in het landschap ingepast te worden, bijvoorbeeld door verdiepte aanleg en ondertunneling. Ook dient de weg geen belasting te vormen voor aanliggende kernen.

De Zeelandbrug blijft behouden. De voorkeur gaat uit naar een tunnel onder de Oosterschelde voor auto- en vrachtverkeer en een plek voor de lightrail. De Zeelandbrug gebruiken we voor langzaam verkeer: fietsers, voetgangers en landbouwvoertuigen.

Nieuwbouw gebeurt waar nodig, en inbreiding heeft hierbij de voorkeur: liever meer leven in bestaande dorpen dan uitbreiding in het buitengebied. Leegstaande bedrijfs- en kantoorpanden worden omgebouwd tot appartementen, zodat bestaande ruimte slim benut wordt. Ook kerken die een nieuwe bestemming zoeken, kunnen tot woonruimte worden omgebouwd. We stimuleren woningdelen, optoppen van woningen, woning splitsen, hospita- verhuur en we snappen het als een leegstaand pand wordt gekraakt. Wie gaat samenwonen behoudt voorlopig zijn recht op zijn uitkering, omdat samen leven altijd mag lonen.

Daarnaast wijzen we locaties aan voor wie zelfvoorzienend en ecologisch wil wonen. Zo zetten we ons er voor in dat - onder heldere voorwaarden- een deel van het te ontwikkelen gebied Noord/West Zierikzee beschikbaar zal zijn voor het realiseren van ecologische woningen, bijvoorbeeld in hofjesvorm in de zogeheten Groene Kamers. Ook wooncollectieven waarin bewoners voorzieningen delen worden gestimuleerd. De mogelijkheden om op beperkte schaal op die locaties zelfbouw van woningen toe te staan vinden we interessant.

Speculanten krijgen bij ons geen kans. Anti speculatie beding dwingen we af bij nieuwbouw projecten, zodat gebouwd wordt voor huizen voor bewoners en niet voor financieel gewin. Vakantieparken en -woningen kunnen in sommige gevallen dienen als tijdelijke huisvesting voor mensen die snel onderdak nodig hebben, bijvoorbeeld in noodsituaties. In de praktijk zijn vakantieparken echter voornamelijk bedoeld voor recreatief gebruik. We onderzoeken de mogelijkheid om leegstandbelasting te gaan heffen bij woningen die langdurig leeg staan.

We helpen bewoners met verduurzaming: via isolatie, zonnepanelen, aardwarmte en warmtepompen maken we huizen energiezuinig en gasvrij. Huurwoningen worden verduurzaamd zonder extra kosten voor bewoners. Gemeenschappelijke tuinen, fruitbomen, mini-bosjes en moestuinen maken wijken groener én gezonder. Ook in de versteende kernen zoals Zierikzee gaan we straten groener maken en bieden we inwoners de mogelijkheid om stoepen, boomspiegels en ander klein groen zelf te onderhouden.

We willen een weerbare samenleving waarin we voorbereid zijn op noodsituaties, denk aan bewustwording, nabuurzorg, noodvoorzieningen, noodradio’s, energie, medicijnen, noodpakketten, opvanglocaties, noodzakelijke bevoorrading, etc. De gemeente neemt hierin het voortouw.

Voor GroenLinks-PvdA draait de zorg om nabijheid, maatwerk en vertrouwen in mensen. Goede zorg betekent dat je gezien wordt, geholpen wordt en zoveel mogelijk je eigen leven kunt blijven leiden. We kiezen daarom voor een zorggemeenschap waarin niet bureaucratie, maar de mens centraal staat.

De gemeente zal zich inzetten voor handhaving van een volwaardig medisch centrum met zoveel mogelijk poliklinische functies op ons eiland.

We behouden de voorrangsregels “Huisvesting cruciale beroepen in de zorg, bij de politie en in het onderwijs” en werken hierbij samen met woningcorporatie Zeeuwland.

Iedereen verdient toegang tot goede voorzieningen, zonder drempels of stigma. Daarbij steunen we mantelzorgers, versterken we lokale zorgstructuren en zorgen we dat jong en oud kunnen rekenen op hulp, steun en welzijn die aansluit op de persoonlijke situatie.

Mantelzorgers verdienen onze diepe waardering en worden ondersteund met dagopvang, respijtzorg en praktische hulp, ook voor minderjarige mantelzorgers. Er komt altijd een vangnet: mantelzorg zal nooit een verplichting worden. Ouderen ontvangen zorg die hen helpt zelfstandig te blijven wonen, te blijven bewegen en sociaal actief te blijven.

Gezondheid en leefbaarheid worden in alle wijken verbonden: in dementievriendelijke wijken zorgen we voor rust, groen en veilige loop- en fietsroutes. Schouwen-Duiveland Vitaal verbindt onderwijs, sportverenigingen en zorgpartijen om gezamenlijk te werken aan mentale veerkracht en fysieke gezondheid van onze inwoners.

De jeugd staat centraal in onze aanpak. We verkorten wachttijden in de jeugdzorg met betere afstemming en regionale samenwerking. Via vroege signalering en preventie voorkomen we dat problemen groter worden dan nodig. De hoogte van de kosten mag nooit het verstrekken van noodzakelijke jeugdzorg in de weg staan. Schoolzwemmen en seksuele voorlichting worden actief aangeboden. We investeren in gezonde voeding: elk kind moet een voedzame maaltijd krijgen op school, met ondersteuning vanuit schoolfruit, kookworkshops en een gezond aanbod in kantines. Ook zorgen we ervoor dat sport toegankelijk is voor alle kinderen, inclusief de kinderen uit
kwetsbare gezinnen.

We zien steeds vaker problemen met verward gedrag. Vaak is de oorzaak dat mensen kampen met psychische klachten. Door in te zetten op kleinschalige ggz-teams die snel op meldingen af kunnen, voorkomen we zo veel mogelijk dat problemen verder uit de hand lopen.

GroenLinks-PvdA ziet onderwijs als de motor van ontplooiing en verbondenheid op ons eiland. Elk kind en elke jongere moet dichtbij huis toegang hebben tot passend onderwijs en een stimulerende omgeving.

Wij geloven dat talent in vele vormen bestaat en dat ieder kind recht heeft op ruimte om te groeien. We zetten daarom in op onderwijs dat inclusiviteit ademt, kansen biedt voor ieders talent en nauw verbonden is met onze gemeenschap en omgeving.

Op Schouwen-Duiveland zorgen we dat middelbare scholieren op het eiland kunnen blijven: het Pieter Zeeman Lyceum is en blijft dé middelbare school voor Schouwen-Duiveland en toegankelijk voor alle jongeren, ongeacht hun achtergrond.

We zetten in op inclusief onderwijs, waarin ieder kind zich gezien en ondersteund voelt. Schoolgebouwen worden duurzaam onderhouden en waar nodig vernieuwd met oog voor klimaatvriendelijkheid. Groene schoolpleinen, moestuinen en leeromgevingen in de natuur maken gezond opgroeien tastbaar. In vakanties bieden we programma’s aan met aandacht voor beweging, gezonde voeding en natuurbeleving. We streven ernaar dat alle kinderen onder de vier jaar gebruik kunnen maken van kwalitatieve kinderopvang voor ten minste 12 uur in de week. Vroeg toegankelijke opvang draagt bij aan ontwikkeling, sociale vaardigheden en gelijke kansen vanaf de start.

We verbinden onderwijs met praktijk. Gebruikmakend van SMWO-structuren helpen we jongeren hun creatieve en technische talenten ontdekken en bieden we ruimte voor experimenteren en leren. We zoeken samenwerking met onderwijs, ondernemers, cultuur en sport.

We zetten in op verdere uitbreiding van MBO aanbod op het eiland, daarbij kijken we met lokale ondernemers en onderwijsinstellingen waar kansen liggen voor de jongeren op het eiland, zoals we dat ook gedaan hebben met de hospitality hub voor werken in de horeca. Met initiatieven als het Living lab, zoeken we ook de verbinding met HBO en universitair onderwijs.

Kunst en cultuur horen net zo vanzelfsprekend te zijn als zwemmen en fietsen. We streven naar goed muziekonderwijs voor zoveel mogelijk leerlingen op het eiland. De Harmonie speelt hierin een belangrijke rol. Culturele vorming wordt breder getrokken naar naschoolse activiteiten via initiatieven zoals Bloei en met Brogum als creatieve partner.

Jongeren beslissen mee over hun leefomgeving en krijgen weerbaarheidstrainingen tegen cyberpesten en sociale druk. Zo bouwen we aan een generatie die niet alleen vaardig is, maar ook veerkrachtig en verbonden met ons eiland.
 

Landbouw vormt een eenheid met het landschap van Schouwen-Duiveland: van ziltige polders tot biodiverse akkerranden. Als GroenLinks-PvdA geloven we in een benadering die de aarde niet uitput maar voedt, waarin landbouw samengaat met natuurbeheer en innovatie.

De uitdagingen zijn groot: verzilting, zoetwatertekort, uitstoot en verlies van biodiversiteit. Toch zien we kansen om als eilandgemeente voorop te lopen in een landbouw die ecologisch verantwoord, circulair en eerlijk is, met oog voor dierenwelzijn en samenwerking
tussen boer, buurt en bestuur.

We ondersteunen boeren bij de overgang naar en regeneratieve landbouw, waarbij bodemgezondheid, waterbeheer en biodiversiteit samenkomen. Door actief te participeren in het Living Lab zetten we in op innovatieve oplossingen voor de zoetwaterproblematiek en het tegengaan van zoute kwel. We ondersteunen initiatieven voor de teelt van zeewier, schaal- en schelpdieren en zilte gewassen, passend bij onze kustregio.

Landbouw voor de biobased economie krijgt extra aandacht, bijvoorbeeld door het verbouwen van natuurlijke bouwmaterialen en duurzame vezels. Glastuinbouw breiden we niet verder uit. We ondersteunen kennisdeling en samenwerking via Living Labs en lokale netwerken.

Boeren worden beloond voor het behoud en toename van biodiversiteit. We stimuleren inheemse bloemrijke akkerranden die minimaal drie jaar behouden blijven en het aanleggen van heggen en houtwallen. Deze sluiten aan op het ecoraster als netwerk van blauw (water) en groene corridors en versterken de verbinding tussen natuurgebieden. We verminderen het gebruik van pesticiden tot een minimum en voeren een verbod in rond woonkernen en natuurgebieden. Daarbij zetten we in op educatie, advies en kennis over alternatieven.

Dierenwelzijn staat centraal in onze visie; biologische en diervriendelijke landbouw wordt actief ondersteund. En er zal geen uitbreiding plaats vinden van intensieve veehouderij.

Schouwen-Duiveland is al decennia een geliefde toeristische bestemming. Toerisme heeft ons veel gebracht van economische kansen tot culturele uitwisseling. Maar het vraagt ook om zorgvuldige afwegingen. Wij als GroenLinks-PvdA geloven in een toerisme dat de kracht van ons eiland versterkt zonder haar uit te putten. Rust, natuur en leefbaarheid staan bij ons voorop.

Bezoekers zijn welkom, maar nooit ten koste van onze omgeving of inwoners. We spreiden activiteiten in tijd en ruimte, en zien de winterperiode als een oase van rust vergeleken met het drukke zomerseizoen. We zorgen voor toegankelijkheid en kiezen voor kleinschaligheid boven massaliteit. We sluiten uitbreidingen van recreatieparken uit. Er komen geen nieuwe parken langs de oevers van de Grevelingen of de Oosterschelde, geen strandslaaphuisjes of overnachtingen op het strand.

Upgraden of renoveren van bestaande vakantieparken ondersteunen we nadrukkelijk als er vol wordt ingezet op verduurzaming en onder de voorwaarde dat het niet leidt tot gehele of gedeeltelijke omzetting van kampeerterreinen met toeristisch kamperen en stacaravans in parken met huisjes. Daarbij hoort géén beloning in de vorm van uitbreiding van receratie- eenheden: verbetering van natuur en klimaat mag niet teniet worden gedaan door een dergelijke uitbreiding. Financiering van verduurzaming gebeurt vanuit de eigen onderneming, niet door ruimtelijke compensatie.

Plannen zoals bebouwing van de Schelphoek houden we tegen.

De gemeente waarborgt rust op het strand en communiceert gedragsregels naar toeristen. Uitbreiding van horeca, recreatieverblijven en strandpaviljoens is niet gewenst. In plaats daarvan versterken we bestaande voorzieningen en maken ze toegankelijker — ook voor mensen met een kleinere beurs.

Parkeerverwijzingen in Renesse worden verbeterd en het Transferium wordt doorontwikkeld met deelfietsen, laadpunten en elektrisch natransport. De mogelijkheden daartoe worden ook onderzocht voor de stranden in Burgh-Haamstede.

We willen zoveel mogelijk de auto laten staan, dit is beter voor milieu, maar verlaagt ook de parkeerdruk: we onderzoeken de realisatie van een Kustexpress in het hoogseizoen, die reizigers van Middelburg tot Brielle en Spijkenisse verbindt via het openbaar vervoer. Dit maakt autoluw toerisme mogelijk en verbindt campings, natuurgebieden en culturele hotspots.

We blijven ons inzetten voor goed, frequent en betaalbaar openbaar vervoer met een fijnmazig en flexibel navervoer en een betaalbare en laagdrempelige mogelijkheid tot reizen voor toeristen Ook stimuleren we gebruik van de fiets.

Voor autoverkeer stimuleren we elektrisch rijden. We werken samen met de provincie en Rijkswaterstaat aan een veilige doorstroming en veilige wegen.

Op ons eiland staat de economie in dienst van de samenleving. We kiezen niet voor groei om de groei, maar voor waardevolle bedrijvigheid die bijdraagt aan het welzijn van mensen, versterking van onze kernen en behoud van het landschap. Innovatie, duurzaamheid en solidariteit zijn onze pijlers. GroenLinks-PvdA gelooft in een circulaire en sociale economie waar ondernemerschap in dienst staat van een toekomst die
goed is voor mens én natuur.

We versterken het midden- en kleinbedrijf met concrete ondersteuning om te verduurzamen middels advies en subsidies. We investeren in Bedrijven Investeringszones (BIZ) zoals in onder andere Zierikzee en Renesse, en zetten in op samenwerking met kennisinstituten via het Living Lab, zodat hoger opgeleide jongeren kansen krijgen in innovatieve sectoren. We leggen de rode loper uit voor bedrijven die inzetten op schone energie, circulariteit, biodiversiteit en sociaal ondernemerschap.

De huisvesting van tijdelijke werknemers (inclusief arbeidsmigranten) zullen we nauwgezet volgen. Werkgevers die tijdelijke werknemers inzetten, hebben een zorgplicht en moeten zorgen voor goede, zelfstandige huisvesting, die niet gekoppeld is aan de duur van de arbeidsovereenkomst met de werkgever. Misstanden moeten direct aangepakt worden. We omarmen de aanbevelingen van de commissie Roemer omtrent arbeidsmigranten.

We denken lokaal. Bij gelijkwaardige geschiktheid krijgt – waar wettelijk de ruimte - een lokale leverancier de voorkeur bij gemeentelijke inkoop van goederen en/ of diensten. We stimuleren initiatieven om voor kortere ketens tussen boer en consument denk aan boerenmarkten.

De bevoorrading van winkels, horecagelegenheden en strandpaviljoens wordt volledig emissievrij. We willen dat alleen emissievrije toeristische vervoersmiddelen worden verhuurd. We sluiten aan bij het Stikstofplan van de Provincie Zeeland. De gemeente neemt een actieve houding aan om stikstofruimte vrij te maken, zodat er weer gebouwd kan worden, vergunningen kunnen worden uitgegeven en de natuur wordt beschermd.

Een sterke economie is niet alleen winstgevend, maar ook eerlijk, duurzaam en verbonden met onze gemeenschap.

We zien de taak van de kernenmanager als verbinder tussen ondernemers, bewoners en toeristen en daarbij bewaakt deze de balans tussen leefbaarheid en gastvrijheid. Activiteiten worden gedeeld tussen bewoners en bezoekers, zodat lokale cultuur, kunst en natuur in de spotlight staan.

Cultuur is de spiegel van onze samenleving — het laat zien wie we zijn, wat we delen en waar we van dromen. Op Schouwen-Duiveland koesteren we kunst en cultuur als dragers van ontmoeting, creativiteit en lokale identiteit. We geloven als GroenLinks-PvdA dat culturele expressie toegankelijk moet zijn voor iedereen en dat het een levendige rol speelt in onderwijs, toerisme en economie. Juist in onze kernen biedt cultuur verbinding en verbeelding, waarmee we onze gemeenschap versterken en inspireren.

We zetten in op het behoud en de versterking van culturele instellingen zoals FiZi, Brogum, Cultuurhuis, muziekscholen, festivals, musea en de lokale omroep. Brogum krijgt een nieuwe impuls als trekpleister: een ‘place to be’ voor jonge creatieven én gevestigde makers, met ruimte voor muziek, theater en kunst. Culturele vorming wordt breder getrokken naar de naschoolse tijd, via programma’s als Bloei, met deelname voor alle kinderen op het eiland. Creatieve workshops, poppodia, zomerfestivals en boerderijfestivals maken deel uit van ons aanbod, waarbij talent en ambacht zichtbaar en gewaardeerd worden.

Kunst wordt zichtbaar in onze leefomgeving. Lege winkelpanden kunnen dienen als expositieruimte voor lokale kunstenaars en we stimuleren muurschilderingen, gevelkunst en poëtische teksten in de openbare ruimte. Rotondes en pleinen zijn ruimtes voor beeldende kunst die het karakter van ons eiland versterken.

Met een solide meerjarig subsidie beleid hebben we oog voor bestaande instellingen, maar ook voor nieuwe initiatieven en zorgen we ervoor dat kunstenaars een eerlijke beloning krijgen. Kunst en cultuur zijn voor ons geen luxe, maar een essentieel deel van wat het betekent om samen een eilandgemeenschap te zijn. Musea die gemeentelijke subsidie ontvangen, openen minimaal twee keer per jaar gratis hun deuren voor bezoekers.

Een goed bestuur begint met luisteren, vertrouwen en de wil om te dienen. GroenLinks-PvdA vindt dat de gemeente er is voor de mensen — niet andersom. Transparantie, doelmatigheid, menselijke maat en draagvlak zijn leidend in ons handelen. Een gezonde financiële huishouding, eerlijke besluiten, betrouwbare dienstverlening en heldere en vlotte communicatie maken het verschil in het dagelijks leven van onze inwoners. We willen een gemeentelijk bestuur dat verantwoord omgaat met de middelen, dicht bij de burgers staat, en dat levert vanuit duidelijke kaders.

We zorgen als GroenLinks-PvdA voor een financieel gezonde gemeente met een verantwoorde balans tussen inkomsten en uitgaven. Geld wordt niet opgepot, maar geïnvesteerd in voorzieningen die onze inwoners direct raken, zoals wonen, het sociaal domein, een groene leefomgeving en infrastructuur.

De toeristenbelasting, forensenbelasting en parkeergelden worden ingezet om de gemeentekas zo nodig aan te vullen.

Subsidies zijn verbonden aan de Wet Normering Topinkomens: wie boven de (Balkenende) norm uitkomt, verliest het recht op subsidie en moet ontvangen bedragen terugbetalen.

We werken aan een servicegerichte gemeente met warm persoonlijk contact als standaard, waarbij we praten en schrijven op een manier die iedereen begrijpt. Techniek, zoals AI zetten we in om de dienstverlening toegankelijker en efficiënter te maken. We ondersteunen en trainen de burgers bij het gebruik ervan. We zijn zeer kritisch op de inzet van AI bij inbreuk op privacy en profilering van onze burgers.

Het uitgangspunt is een coalitieakkoord op hoofdlijnen, zonder overmatige detaillering. Integriteit in het handelen van zowel raad als college krijgt ruime aandacht. De wijze van samenwerking en de omgangsvormen tussen raadsleden onderling, met het college en met de ambtelijke organisatie worden jaarlijks geëvalueerd.

Raadsvoorstellen bevatten meerdere oplossingsscenario’s, waardoor het debat in de gemeenteraad gestimuleerd wordt.

We zetten in op verkrijgen van meer grip op gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden met grote maatschappelijke en financiële impact voor de gemeente.

Na de verkiezingen streven we naar het opstellen van een Raadsakkoord . De onderwerpen waar brede overeenstemming over bestaat binnen de gemeenteraad, krijgen hierin een plaats.

We voeren actief risicomanagement op de gemeentelijke financiën, evalueren aanbestedingstrajecten, en hebben een lokale rekenkamer om te toetsen op rechtmatigheid en effectiviteit. Bij inkoop volgt de gemeente het SDG-beleid voor duurzame ontwikkeling, rekening houdend met onze impact op de rest van de wereld. We respecteren de basisrechten van alle wereldburgers en werken niet samen met bedrijven en organisaties die zich hier niet aan verbinden.

Sociale en duurzame doelen (SDG) als uitgangspunt van het beleid van de gemeente. In alles geldt: het bestuur is betrouwbaar, rechtvaardig en staat midden in onze gemeenschap. We zijn in de raad constructief, spelen op de bal en niet op de persoon, en kiezen nadrukkelijk tegen polarisatie en tegen populisme.